Wojska Obrony Terytorialnej (WOT) domyślnie wyposażone są  karabinki „GROT” polskiej produkcji, Fabryka Broni „Łucznik”. To pierwszy polski karabinek w pełni zgodny ze standardami NATO (amunicja 5,56 mm).  Karabinek jest zasilany nabojami z magazynków łukowych i pudełkowych. Przystosowany jest do strzelania dynamicznego. Odrzut jest minimalny, co pozwala utrzymać ogień na wyznaczonym kierunku. Po zamocowaniu granatnika podwieszanego karabinek może zostać wykorzystany do zwalczania pojazdów lekko opancerzonych. Do walki wręcz może być przyłączany nóż–bagnet. Zaletą broni jest wysoka ergonomia i pełne dostosowanie dla użytkowników prawo- i leworęcznych. 

Ocena GROT na polu walki

Ponad 10 tysięcy karabinków pojechało na Ukraine (luty-marzec 2022) dla walczących tam żołnierzy w ramach pomocy militarnej. Jest to prawdopodobnie pierwszy test bojowy tej broni. W opinii ukraińskich użytkowników polska broń sprawdziła się na polu walki. Grot zdał test w warunkach konfliktu zbrojnego o dużej intensywności na piątkę. Broń okazała się niezawodna, celna i nowoczesna. Ukraińcy polubili Grota do tego stopnia, że wykorzystują tak na filmach propagandowych, jak w rzeczywistym boju jako karabinki wyborowe. Okazało się, że jest bardziej odporna na zacięcia i warunki pola walki, niż część renomowanych konstrukcji – powiedział Jakub Link-Lenczowski, wydawca MilMag.pl.

Dane zebrane do tej pory są pozytywne, ale oczywiście pamiętajmy, że MON w ramach dostaw wysłał także starsze (pierwsze) i używane modele  obarczone drobnymi usterkami.

Z czasem okazało się, że największą wadą konstrukcji Grota jest niestety brak odporności na zanieczyszczenia pola walki. Wykonana w komorze zamkowej, szczelina rączki napinacza ma dużą poziomą krawędź z dużym wycięciem (na końcu) przechodzącą dalej w skośną powierzchnię suwadła z otworem i zapadką napinacza co powoduje łatwe osadzanie i trzymanie zanieczyszczeń w zazębieniach oraz ich przedostawanie się do wnętrza broni w czasie taktyki , jak i w czasie strzelania. To że karabinek nie w pełni nadaje się na pierwszą linię pola walki potwierdza fabryczna instrukcja obsługi Grota (strona 63). W  karabinku zastosowano jeszcze dwa, akceptowalne tylko na poziomie prototypu rozwiązania konstrukcyjne (niestety, które zostały przeniesione do produkcji seryjnej):

• konieczność demontażu lufy do czyszczenia i wyjęcia pręta popychacza,
• brak możliwości wyjęcia do czyszczenia napinacza blokowanego dwustronną rączką przeładowania.

Te “drobne” niedopracowania powodują czasochłonną konieczność używania kluczy do rozkładania zabrudzonej broni.

Ciekawostka! Rodzina karabinków nosi wspólną nazwę „Grot” upamiętniającą generała dywizji. Stefana Roweckiego ps. „Grot”, jednego z twórców polskiego podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej.

Zasadniczo Grot jest krótkolufowym karabinem, z obrotowym ryglem, kalibru 5,56 mm, wywodzącym się z systemu AR-18.

Dane techniczne karabinka MSBS GROT:

Podstawowe zespoły i mechanizmy karabinka GROT (rys. 4)

Cechy techniczne i modułowość

• System gazowy – krótki skok tłoka z dwupozycyjnym regulatorem (standard/warunki trudne).

• Komora górna – wykonana z tłoczonego aluminium ze stalowymi wkładkami w miejscach narażonych na zużycie, co zapewnia lekkość i trwałość.

• Pełna oburęczność – wszystkie ważne manipulatory (bezpiecznik, zatrzask zamka, zwalniacz magazynka, rączka przeładowania) są umieszczone po obu stronach. Możliwa jest również zmiana kierunku wyrzucania łusek.

• Szybkowymienna lufa – pozwala na łatwą zmianę kalibru lub długości lufy także w warunkach polowych.

• Granatnik – FB opracowała dedykowany granatnik 40 mm, który może być montowany pod lufą lub używany samodzielnie z dołączaną kolbą.

Instrukcja obsługi GROT-a

Pobierz instrukcja użytkowania (PDF), 2023

Jak rozłożyć i części składowe broni GROT

Historia i kontekst historyczny karabinka MSBS Grot

Projekt MSBS (Modułowy System Broni Strzeleckiej) powstał, ponieważ polska armia potrzebowała następcy karabinka wz. 96 Beryl. Choć Beryl był udaną konstrukcją, stanowił on kres możliwości rozwojowych platformy AK. Nowy karabinek miał być nowoczesną konstrukcją zaprojektowaną od podstaw w Fabryce Broni “Łucznik” w Radomiu. Prace rozpoczęły się w 2007 roku we współpracy z Wojskową Akademią Techniczną.

Ewolucja konstrukcji i prototypy

• Pierwsze makiety (2007-2008): Początkowo tworzono makiety z druku 3D, aby sprawdzić ergonomię i koncepcję wymiennych dolnych części komory zamkowej, co pozwalało na konfigurację klasyczną oraz bezkolbową (Bullpup) przy użyciu tej samej komory górnej.

• Pierwsze prototypy strzelające (2009): Zaprezentowano je publicznie, wykazując działanie oparte na krótkim skoku tłoka gazowego (rozwiązanie inspirowane m.in. karabinem AR-18).

• Problemy biurokratyczne (2011-2016): Projekt został włączony do programu “Tytan” (polski żołnierz przyszłości). Przez lata rozwój spowalniały debaty nad kosztami i zasadnością wprowadzania nowej broni, co niemal zamroziło projekt w fazie przedprodukcyjnej.

Przełom i wprowadzenie do służby

Sytuacja zmieniła się w 2016 roku wraz z utworzeniem Wojsk Obrony Terytorialnej (WOT). Nowa formacja potrzebowała nowoczesnego wyposażenia, co zaowocowało podpisaniem w 2017 roku dużego kontraktu na 50 tysięcy sztuk. Wtedy też nadano broni nazwę „Grot” – na cześć gen. Stefana Roweckiego. Pierwsze partie trafiły również do Pułku Reprezentacyjnego Wojska Polskiego (w wersji paradnej) oraz Straży Granicznej.

Wersje rozwojowe: od A0 do A2

Praktyczne użytkowanie broni przez żołnierzy ujawniło tzw. „choroby wieku dziecięcego”, co doprowadziło do szybkiej ewolucji karabinka:

• Wersja A0/A1: Pierwsze modele produkcyjne. Miały pewne mankamenty, takie jak wypadające regulatory gazowe (podatne na przypadkowe przestawienie przez pas nośny) oraz łoża ze standardem montażowym, który nie był w pełni kompatybilny z popularnym systemem M-LOK.

• Wersja A2: Obecny standard produkcyjny, który rozwiązał większość problemów. Przedłużono łoże, aby osłonić regulator gazowy, wprowadzono pełną kompatybilność z M-LOK, poprawiono materiały polimerowe (w tym własne chwyty pistoletowe FB zamiast kupowanych od Magpul) oraz wzmocniono iglicę i mechanizm uderzeniowy.

Krytyka prasowa broni

Spółka PZG (Fabryka Broni) zaznacza, że dotychczasowe krytyczne artykuły (Onet.pl) odnoszące się do karabinków GROT nie potwierdziły stanu faktycznego. Bezpodstawne oskarżenia znalazły swój finał na wokandzie sądowej. Obecnie przed Sądem Okręgowym w Radomiu toczą się dwa procesy w tej sprawie, m.in. przeciwko autorom przedmiotowej publikacji. W przypadku celności w praktyce osiągnięto przy tym znacznie lepsze parametry, niż pierwotnie zakładane w przekazanych Spółce założeniach.  Informacja z dnia 9 marca 2023. Obecnie produkowana wersja pozbawiona jest większości wad zgłaszanych przez użytkowników wersji 1 i 2.

Jeśli interesuje się broń palna – z pewnością warto poszerzyć wiedzę z zakresu udzielania pierwszej pomocy, także taktycznej: polskie poradniki – książki pierwsza pomoc TCCC/PFC