Wielu nauczycieli przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa (EDB) szuka inspiracji do tematów, które dodatkowo warto poruszyć oprócz tego co program domyślnie przewiduje. Dotyczy to także lekcji Gotowości. Oto praktyczne przewodniki dla nauczyciela EDB.  Jak wiemy przedmiot ten wywodzi się z przedmiotu Przysposobienie obronne (PO), które kiedyś było w programie szkół. Obecnie Edukacja dla bezpieczeństwa jest przedmiotem obowiązkowym dla klas VIII szkół podstawowych i klas I szkół ponadpodstawowych. Ostatnie zmiany programowe rozszerzyły zakres przedmiotu EDB o pewne zagadnienia m.in. strzelanie, ratownictwo taktyczne, zagrożenia działania wojenne – pisaliśmy o tym w ubiegłym roku. Największą modyfikacją jest usunięcie z wymagań ogólnych edukacji zdrowotnej i wprowadzenie edukacji obronnej.  W związku z tym warto uatrakcyjnić zajęcia z uczniami, o nowe tematy, ale i ciekawostki.

Nowa strategia „Unia Gotowości” (2025)  zachęca do gromadzenia podstawowych zapasów na co najmniej 72 godziny w razie sytuacji kryzysowej. Zachęca również włączenie lekcji gotowości do szkolnych programów nauczania i wprowadzenie Dnia Gotowości UE. Zalecana literatura uzupełniająca.

Przydatne książki (poradniki) dla nauczycieli przedmiotu, aktualna i praktyczna wiedza:

1. Pierwsza pomoc przedmedyczna. Outdoor, survival, wojna – informacje łączące cywilną pierwszą pomoc z aspektami pomocy na polu walki (TCCC), tamowanie krwotoku przy użyciu dłoni, opatrunku uciskowego oraz opaski uciskowej (TQ, stazy taktycznej), oparzenia, zagrożenia i działania ratownicze. Autorzy wzbogacili podręcznik zdjęciami instruktażowymi.
   
2. Czysta woda na szlaku, w domu, survivalu – wiedza przydatna do tematu Gotowość oraz woda pitna w obronie cywilnej. Do tego wiele mitów związanych z wodą w survivalu.
3. Schron przydomowy. Jak zbudować i wyposażyć – z jakich elementów składa się schron, budowla ochrona, do czego służy bezpieczny pokój, czy schron to bunkier, systemy filtrowentylacji, lokalizacja i stan schronów w Polsce. Historia ukryć. Przydatne zdjęcia.
4. Vademecum survivalowe – czym jest survival, rodzaje, sztuka przetrwania, zasady zachowania się w sytuacji zagrożenia, omówienie zasad „uciekaj, schowaj się, walcz”, uprowadzenie, ucieczka.
5. Przygotowania na trudne czasy – jak się przygotować, plecak ewakuacyjny, jakie zapasy warto mieć i jak je przechowywać, ewakuacja z zagrożonego rejonu, rodzaje alarmów.
6. Kiedy się wali, pali lub tonie – psychologia przetrwania, fizjologia i socjologia, praktyczne porady, przysłowia i ciekawostki. Do tego 30 mitów survivalowych.
7. Broń palna. Regulacja i formacje – przesłanki warunkujące użycie lub wykorzystanie broni palnej, przygotowanie do szkolenia strzeleckiego.

Zgodnie ze zmianą podstawy programowej dla przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa, zajęcia powinny podkreślić specyfikę działania w sytuacji zagrożenia wojennego. W przypadku szkoły podstawowej zajęcia z tego zakresu powinny być przeprowadzane w większej części w formie teoretycznej, ze stopniowym wprowadzaniem elementów praktycznych. Wymienione książki sprawdzają się jako pomoc dydaktyczna.

Żyliśmy w bardzo bezpiecznych czasach. Od ostatniego dużego konfliktu zbrojnego w Europie dzieliły nas dziesięciolecia, więc zupełnie nie braliśmy pod uwagę, że wojna na pełną skalę może znów nam zagrozić. Ale luty 2022 zmienił naszą rzeczywistość, nie tylko w zakresie tysięcy uchodźców, ale również rosyjskich rakiet, które zabłąkane spadają na nasze terytorium.